Hôn mê bất tỉnh
a-Triệu
chứng:
Đột nhiên bị thỉu ngất,bất tỉnh nhân sự, hoặc cảm chứng
phong hàn thử thấp đờm khí hay quyết chứng phân làm hai loại
như sau:
-Bế
chứng và thực chứng: Bệnh nhân mạt đỏ, sốt nóng: Có khi mặt
khôngđỏ mà xanh lét, tím tái, chân tay lạnh (nhiệt huyết)
người nóng, răng cắn chặt, chân tay nắm chặt hoặc co quắp
không ỉa đái, mạch trầm phục sắc hữu lực.
-Thoát
chứng và hư chứng: đột nhiên ngã đột hôn mê, người lạnh, da
nhợt nhạt, mồ hôi đổ nhiều, mắt mở, miệng há, chân tay mềm
rũ, thở dồn và đái vung vãi, mạch trầm vi vô lực .
b-Lý:
Cảm trúng phong, hàn, thử, thấp đờm khí hôn quyết.
c-Pháp:
– Trị bế chứng thông quan khai khiếu, cứu tỉnh hồi sinh
-Thoát
chứng: Hồi dương cố thoát.
d-Phương
huyệt
-Trị
bế và Thực chứng:
1-Nhân trung
2-Bách hội
3-Hợp cốc
4-Giáp xa
5-Thừa tương
6-Hạ quan
Tất cả đều châm
tả cho thông kinh khai khiếu
Dùng
thường xuyên các huyệt 1,2,3,4
Bị
dụng: Trung dung, Thiếu thương, Thập tuyên, khi dùng đến
huyệt nào châm cho ra 1 tý máu. Dũng tuyền, Liên tuyền,
Thông lý châm tả
-Trị
thoát và hư chứng:
1-Nhân trung
2-Thần khuyết
3-Quan nguyên
4-Khí hải
5-Mệnh môn
6-Dũng tuyền
(cứu
không châm)
Tất
cả đều cứu và châm bổ
Các
huyệt dùng thường xuyên .
đ-Gia giảm:
-Lưỡi cứng hoặc
rụt không nói được thêm á môn, Liêm tuyền.
-Đờm tắc ở tâm
khiếu, mê man không nói được thêm Thống lí.
-Đờm kéo lên khò
khè thêm Liệt khuyết, Phong long
-Mắt xếch trông
ngang thêm Phong trì, Toản trúc.
-Có co cứng, run
giật thêm Đại chuỳ, Thân trụ, Hành gian.
-Thận thuỷ kém,
hư hoả bốc lên thêm Thái khê, Chiếu hải.
-Cổ cứng, thêm
Phong phủ, Đại chữ.
-Bụng đều tức,
nôn oẹ, ợ chua thêm Trung quản, Lương môn. Chứng hư thoát
sau khi đỡ nhiều, nên bớt huyệt Thần khuyết và tiếp tục cứu
Quang nguyên, Khí hảI củng cố về sau.
e-Giải
thích cách dùng huyệt :
Trong chứng bế tắc, tả Nhân trung để hồi tỉnh tâm não,l Hợp
cốc để hạ nhiệt thông tràng. Hạ quan, Giáp xa, Thừa tương để
trị cắn răng cấm khẩu.
Châm
tả, kích thích mạnh các huyệt trên có tác dụng thông quan
khai khiếu càng nhanh. Nhiều khi châm 1-3 huyệt thì bệnh
nhân đã tỉnh thì thôi. nếu chưa tỉnh, theo những huyệt vận
dụng châm tiếp. Nếu tỉnh rồi mà lưỡi còn rụt, dùng Liêm
tuyền, còn thông lý thì châm khi chưa nói được.
Trong
chứng thoát, châm bổ rồi Nhân trung đẻ cứu tỉnh, cứu cách
muối Thần khuyết, cứu Khí hảI, Quan nguyên, Dũng tuyền, Mệnh
môn để ôn bổ, hồi dương cứu thoát.
Phải
có nhiều người cứu cùng một lúc các huyệt, trên đến khi châm
tay bệnh nhân nóng ấm lại và bệnh nhân tỉnh dần lại mới thôi.
Xoa
bóp: điểm các huyệt khi chưa châm cứu được, sau khi tỉnh bấm
tiếp củng cố kết quả.