Đau đầu
a- Triệu
chứng:
– Đau đầu ngoại
cảm: Thường thấy các chứng ở biểu đau liên miên, sốt 38 – 400,
ghê rét, nhiều nước mũi, mạch nói chung phù nhất là ở 2 bộ
thốn. Mạch phù hoãn là thương phong, phù khẩn là phong hàn,
phù hư là phong thử, phù sắc là phong nhiệt …
– Đau đầu nội
thương: Lúc đau lúc không. Đau đầu do khí hưthì hay đau
đầu về sáng và bên phải. Đau đầu do cao huyết áp hoặc thiếu
máu thì xem bài cao huyết áp và bài chóng mặt.
b- Lý:
Khí huyết bất điều, ngoại tà xâm nhập kinh lạc gây ra đau
đầu.
c- Pháp:
Thông kinh hoạt lạc, thanh đầu chỉ thống.
d- Phương
huyệt:
– Trị đau ở đỉnh
đầu
1- Thiên ứng
2- Bách hội
3- Hành gian
Tất cả đều tả và
dùng thường xuyên
Bị dụng: Thông
thiên, Tú thần thông, Tiền đính, Hậu đính
– Trị đau ở hai
bên mang tai.
1- Thiên ứng
2- Hàm yến
3- Túc lâm khấp
4- Thái dương
Tất cả đều tả và
dùng thường xuyên
– Trị đau ở phía
trước đầu:
1- Thiên ứng
2- Thượng đình
3- Đầu uy
4- Hợp cốc
5- Nội đình
Tất cả đều tả và
dùng thường xuyên
– Trị đau ở phí
chẩm, gáy:
1- Thiên ứng
2- Thiên trụ
3- Phong phủ
4- Côn lôn
Tất cả đều tả và
dùng thường xuyên
đ- Gia giảm:
Đau đầu có tính chất thay đổi vị trí thì thêm Phong trì
e- Giải
thích cách dùng huyệt:
Thiên ứng là điểm đau nhất có thể nằm trên đường kinh và
trùng với huyệt vị, có thể nằm ngoài đường kinh hoặc không
trùng với huyệt vị nào, Nếu ấn vào huyệt Thiên ứng bệnh nhân
thấy dễ chịu là hư thì cả phương huyệt châm bổ và cứu, ấm
vào huyệt Thiên ứng không chịu được là thực cả phương huyệt
đều châm tả.
Bách hội ở giữa
đỉnh đầu, chủ trị đau cục bộ đỉnh đầu, có can hỏa thượng
xung, hoặc đau vì can phong châm tả để thanh đầu não, trừ
phong, đau cấp thì xuất hiện nhẹ, nếu hư chứng thì châm bổ
hoặc cứu để bổ dương khí, nhẹ đầu khỏi đau.
Nếu cần thì mới
dùng thêm 1, 2 huyệt như Tứ thần thông (cục bộ) Tiền đính,
Hậu đính, Thông thiên (lân cận). Hanh gian (ở cách xa) (và
cũng vì kinh Túc quyết âm can quan hệ với Bách hội ở đỉnh
đầu)
Đau đầu về 3 phía
trước, sau và 2 bên cũng dùng cách phối huyệt theo kinh như
thế mà suy ra (như Đởm kinh quan hệ với 2 bên mang tai, Bàng
quang kinh, ở phía sau đầu, gáy. Thủ túc dương kinh kinh ở
phía trước trân mặt là phép tuần kinh)
Xoa bóp: Bấm,
vuốt, vờn, day từ nhẹ đến mạnh dối với chứng thực nhẹ chứng
hư.