Bệnh xuyễn
a- Triệu
chứng: chia làm 2 loại:
– Thực xuyễn: Ho
xuyễn dồn dập, không nằm ngửa được, tiếng thở to, vai cổ co
rút, lông ngực dô cao, mạch hoạt thực.
– Hư xuyễn: Hơi
thở yếu, hay thở gấp như hết hơi, có cảm giác hơi từ bụng
dưới dồn lên, chân tay lạnh, đổ mồ hôi, tim hồi hộp, mạch vi
tế hoạt phù vô lực.
b- Lý:
Phế nhiệt có đờm, phong hàn vít tắc biểu phận làm ra thực
xuyễn
– Thận hư không
nạp khí hoặc tỳ phế hư làm thành hư xuyễn
c- Pháp:
– Trị chứng thực
xuyễn: Giải biểu thông phế thanh nhiệt, tiêu đờm
– Trị chứng hư
xuyễn, bổ thận nạp khí hoặc bổ tỳ lý phế (bổ tỳ “mẹ” mạnh
phế “con”)
d- Phương
huyệt
Trị thực xuyễn:
1- Phong môn
2- Xuyễn tức
3- Thiên đột
4- Trung quảnTất cả đều châm tả
5- Liệt khuyết
6- Ngư tế
Dùng thường xuyên
có các huyệt 1, 3, 2, 4, 5
– Trị hư xuyễn:
1- Cao hoang
2- Thận du
3- Du phủ
4- Mệnh mônĐều châm bổ và cứu
5- Quan nguyên
6- Linh đài
đ- Gia giảm:
– Trong chứng
thực xuyễn
Có nhiều đờm,
cham tả thêm Phong long
Có kém ăn, châm
bổ thêm Vị du, Túc tam lý
Bị dụng: Nếu dùng
phương huyệt trên mà thực xuyễn chưa đỡ thêm: Khí xuyễn,
Kinh cừ
– Trong khí chứng
hư xuyễn:
Nếu tù, phế hư:
Bổ thêm Đản trung, Tỳ du, Vị du, Túc tam lý
Nếu thân hư: Bổ
thêm Phục lưu, Tam âm giao
e- Giải
thích cách dùng huyệt:
Tả Phong môn để trừ phong. Kinh cừ, Ngư tế, Liệt khuyết để
thông phế, tiêu đờm, thanh nhiệt, trừ xuyễn. Thiên đột,
Xuyễn tức, Khí xuyễn, Trung quản để hạ khí tiêu đờm thông
lợi phế khí.
Cao hoang trị hư
lao, ho xuyễn: Thận du, Du phủ, Quan nguyên, Mệnh môn châm
bổ rồi cứu để ôn thận, nạp khí.
Bổ Đản trung (Thượng
khí hải) Tỳ du, Vị du, Túc tam lý để điều hoà trung khí bổ
phế
Theo đông y hen
xuyễn khác nhau: Hen chủ ở Phế còn xuyễn chủ ở thận. Còn
theo y học hiện đại hen và xuyễn là một, và khi chữa thì chủ
yếu cắt cơn hen
Những huyệt dùng
trên đây bản thân chúng tôi đã dùng cắt cơn xuyễn rất hiệu
nghiệm.
Xoa bóp: Ấn, bấm
các huyệt trên, đặc biệt vùng vai Đại chuỳ, chụm tay vỗ vùng
lưng có tác dụng bổ phế tiêu long đờm